Νυχτερινή αστροφωτογράφηση μέσα από αεροπλάνο

Ένα αεροπλάνο που πετάει πάνω από έναν ωκεανό στα 37.000 πόδια θα ήταν ιδανικό σημείο για αστροφωτογράφηση, αν μπορούσε να μείνει ακίνητο για μερικά δευτερόλεπτα και με σβηστά τα φώτα του.

Υπάρχουν όμως κάποιες τεχνικές δυσκολίες που μοιάζουν αξεπέραστες:

  1. Το αεροπλάνο κινείται με ταχύτητες σχεδόν 1000 χλμ/ώρα, είναι αδύνατο να ληφθεί φωτογραφία μεγάλης έκθεσης χωρίς να βγει «κουνημένη».
  2. Μειωμένη ορατότητα στα παράθυρα του αεροπλάνου λόγω γρατζουνιών, συμπυκνωμένης υγρασίας ή εμφάνισης πάγου.
  3. Αντανακλάσεις στα παράθυρα από τα εσωτερικά φώτα του αεροπλάνου.
  4. Φωτορύπανση από τα εξωτερικά φώτα του αεροπλάνου.

Αστροφωτογράφηση πάνω από το Βόρειο Ατλαντικό

Αφού μελέτησε προσεκτικά όλες τις τεχνικές δυσκολίες της φωτογράφησης του νυχτερινού ουρανού από κινούμενο αεροπλάνο, ο αστροφωτογράφος Alex Merga αποφάσισε να απαθανατίσει τα άστρα του γαλαξία μας μέσα από ένα Boeing 747, ενώ ταξίδευε πάνω από το Βόρειο Ατλαντικό, σε μια πτήση από Νέα Υόρκη προς Λονδίνο.

Ο αστροφωτογράφος επίλεξε να πραγματοποιήσει την αποστολή του κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, καθώς είναι ορατό το φωτεινότερο τμήμα του γαλαξία μας από το Βόρειο Ημισφαίριο.

Τεχνικές

Δείτε ποιες τεχνικές χρησιμοποίησε ο Alex Merga για να εξουδετερώσει τις δυσκολίες της αστροφωτογράφησης από αεροπλάνο:

  1. Χρησιμοποίησε ευρυγώνιο φακό Canon 28mm f1.8 με τέρμα ανοιχτό το διάφραγμα και ρύθμισε την ευαισθησία της κάμερας (ISO) στα 1600 ASA, το μέγιστο για την «ταπεινή» Canon 450d που διέθετε.
  2. Χρησιμοποίησε τρίποδο, ένα ευέλικτο Gorillapod που στρίμωξε ανάμεσα στον ώμο του και την άτρακτο του αεροσκάφους.
  3. Σκεπάστηκε ολόκληρος με μια κουβέρτα, ο οποία κάλυπτε την φωτογραφική μηχανή και το παράθυρο, προκειμένου να εξουδετερώσει τις αντανακλάσεις από τα εσωτερικά φώτα του αεροπλάνου.
  4. Αντί να τραβήξει 1 φωτογραφία πολύ υψηλής έκθεσης, ο φωτογράφος προτίμησε να πάρει 93 λήψεις με έκθεση μέχρι 30 δευτερολέπτα, όπως την παρακάτω:
    galaxy1
    Όταν στη συνέχεια «ενώθηκαν» ψηφιακά οι επιμέρους λήψεις, προέκυψε μια φωτογραφία ισοδύναμης έκθεσης με 10 λεπτά, η οποία απεικονίζει το γαλαξία μας με εκπληκτική λεπτομέρεια:
    galaxy

Πηγή: inFlight.gr

Φωτογράφιση προϊόντων

Είναι μια δύσκολη δουλειά, χρειάζεται οπωσδήποτε έναν επαγγελματία φωτογράφο για να υλοποιηθεί. Κι ένας ερασιτέχνης με μπόλικο μεράκι ίσως κάτι μπορεί να καταφέρει. Για να φωτογραφίσω αυτή τη μπομπονιέρα χρησιμοποίησα ένα φθηνό κινέζικο φλας με μια ομπρέλα στις 45 μοίρες αριστερά, και έναν ανακλαστήρα από αλουμινόχαρτο στις 50-60 μοίρες δεξιά. Για φόντο χρησιμοποίησα μια μαύρη κουβερτούλα που έχω αγοράσει γι’αυτό το σκοπό από γνωστό πολυκατάστημα με 3 ευρώ. Δεν έκανα περίπλοκους υπολογισμούς, απλά τα έστησα και τράβηξα τη φωτογραφία. Χύμα στο κύμα, με manual ρυθμίσεις στο περίπου. Εντέλει κατέληξα ότι αν είχα αναλωθεί σε υπολογισμούς και διαγράμματα, θα είχα ξοδέψει το χρόνο μου για να πετύχω περίπου το ίδιο αποτέλεσμα.

Συγγραφή: Αndreas Langousis

Χρήση των off-camera φλας σε manual mode

Αγοράσαμε εξωτερικά φλας, καλώδιο ή ασύρματους πομποδέκτες και είμαστε έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε για πρώτη φορά off-camera  φλας σε manual mode. Στήνουμε τα πάντα, ελέγχουμε αν λειτουργούν και ξεκινάμε. Υπάρχουν δύο επιλογές ως προς τον υπάρχοντα φωτισμό που χρειάζονται διαφορετική προσέγγιση.

  • Υπάρχει φυσικός φωτισμός στο χώρο. Στην περίπτωση αυτή πρέπει να φωτομετρήσουμε το υπάρχον φως του φόντου και να βρούμε τις σωστές ρυθμίσεις τις μηχανής μας ώστε να υποφωτίσουμε κατά 1-2 στοπ. Ακριβώς το ίδιο που είχαμε κάνει στη μέθοδο με το on-camera flash. Στη συνέχεια μεταβάλλουμε την ισχύ των φλας μέχρι να φωτιστεί σωστά το θέμα μας. Στην αρχή αλλάζουμε ανα στοπ μέχρι να βρούμε τη σωστή ρύθμιση στο περίπου και στη συνέχεια με πιο μικρά βήματα. Για να είμαστε σίγουροι κοιτάμε το ιστόγραμμα να είναι γεμάτο μέχρι τα δεξιά, χωρίς να έχει ακουμπήσει στη δεξιά άκρη. Όταν υπάρχει φυσικός φωτισμός, ακόμη και με ένα μόνο φλας σε ομπρέλα μπορούμε να πάρουμε υπέροχα αποτελέσματα.
  • Δεν υπάρχει φυσικός φωτισμός στο χώρο. Στην περίπτωση αυτή δεν έχουμε καμία άλλη πηγή φωτός εκτός από τα φλας. Το καλό είναι ότι έχουμε απόλυτη ελευθερία στις ρυθμίσεις που θα βάλουμε στη μηχανή, το κακό είναι πώς αν θέλουμε να βγει το φόντο ή κάποια συγκεκριμένα σημεία στη φωτογραφία φωτισμένα θα πρέπει να προνοήσουμε εμείς γι’ αυτό και να τοποθετήσουμε τα φλας με κατάλληλο τρόπο. Μπορούμε να ξεκινήσουμε με το key light, το φλας που θα δίνει το δυνατότερο φωτισμό στη φωτογραφία μας και να ρυθμίσουμε τη μηχανή μας και/η το φλας μέχρι να φωτίζεται σωστά το θέμα και να έχουμε ένα τέλειο ιστόγραμμα. Η μέθοδος είναι η trial and error και συνήθως 2-3 λήψεις αρκούν μέχρι να βρούμε το σωστό φωτισμό. Στη συνέχεια μπορούμε να τοποθετήσουμε τα υπόλοιπα φλας και να τα ρυθμίσουμε έτσι ώστε να δίνουν τον επιθυμητό φωτισμό χωρίς να αλλάξουμε τις ρυθμίσεις της μηχανής, μόνο μεταβάλλοντας την ισχύ τους. Βοηθάει όταν σβήνεις προσωρινά το key light γιατί μπορείς να εκμεταλλευθείς το ιστόγραμμα μέχρι να τα ρυθμίσεις.

Ενεργοποιούμε τα φλας να ανάψουν στην ισχύ που έχουμε ήδη προρυθμίσει και είμαστε έτοιμοι για φωτογράφιση με σκληρό φως. Στο επόμενο άρθρο θα γράψω για τους μετατροπείς φωτός που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ώστε να έχουμε μαλακό φως, γλυκές σκιές και όμορφα χρώματα στις φωτογραφίες μας.

Συγγραφή: Αndreas Langousis

Off-camera flash με ασύρματο πομπό-δέκτη

Ήρθε επιτέλους η ώρα να χειριστούμε το φως με το φως με δημιουργικό τρόπο, να πάρουμε τα μέγιστα από τους φακούς μας, να βγάλουμε φανταστικές πορτραιτο-φωτογραφίες. Ήρθε η ώρα να εγκαταστήσουμε ασύρματα off-camera φλας. Καταρχήν ξεχνάμε τους όποιους αυτοματισμούς όπως το TTL, θα το κάνουμε εντελώς χειροκίνητα για να κρατήσουμε το κόστος χαμηλά. Οι πομποδέκτες που περνούν TTL πληροφορία στο φλας είναι πανάκριβοι, όπως και τα συμβατά φλας. Η ρύθμιση του φλας με εντελώς manual τρόπο προϋποθέτει να μην υπάρχει πίεση χρόνου, το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο, ίσως καλύτερο.

Το πρώτο πράγμα που χρειαζόμαστε είναι ένα εξωτερικό φλας που να δουλεύει και σε manual λειτουργία και να έχει επιλογές για τη χειροκίνητη ρύθμιση της ισχύος. Οποιοδήποτε παλιό φλας που να πληροί αυτές τις προδιαγραφές μας κάνει, εκτός ίσως από κάποια πολύ παλιά που έχουν υψηλή τάση στην επαφή τους. Οποιοδήποτε καλό φλας προφανώς μας κάνει. Οποιοδήποτε φθηνό κινέζικο πάμφθηνο φλασάκι είναι το βέλτιστο επειδή μπορείς να τα αγοράσεις με το κιλό, άρα να φτιάξεις ένα setup με πολλαπλά φώτα. Εγώ προτίμησα να πάρω κινέζικο αλλά έδωσα κάτι παραπάνω για να είναι ισχυρό. Πήρα το Yongnuo YN-460-II που είναι περίπου το ίδιο δυνατό με το Canon 430EX II που έχω αγοράσει σε σχεδόν εξαπλάσια τιμή. Το Yongnuo έχει 7 διαβαθμίσεις ισχύος για κάθε στοπ ενώ το Canon μόνο 3, δηλαδή το Yongnuo μπορεί να ρυθμίσει την ισχύ του με ακρίβεια 1/7 του στοπ σε αντίθεση με την ακρίβεια 1/3 στοπ του Canon. Τα κινέζικα φλας έχουν αρκετά μειονεκτήματα που μπορεί κανείς να τα βρει διαβάζοντας ένα από τα εκατοντάδες reviews που έχουν γραφτεί γι’αυτά. Εγώ τα έχω βρει ισχυρά και πάντα αξιόπιστα, δεν χρειάζομαι τίποτα παραπάνω από ένα φλας.

Το δεύτερο πράγμα που χρειαζόμαστε είναι ένας πομπός κι ένας δέκτης. Φυσικά θα στραφούμε απευθείας στην China Town. Θα κάνουμε κάποιους συμβιβασμούς στους τομείς της ποιότητας κατασκευής, της αξιοπιστίας, της λειτουργικότητας, της συμβατότητας και της εμβέλειας. Θα κάνουμε τη δουλειά μας αρκετά καλά και θα το κάνουμε πολύ φθηνά. Οι επιλογές είναι ανεξάντλητες, κάθε μήνα βγαίνουν νέα μοντέλα. Θέλει προσοχή η επιλογή γιατί πολλές φορές τα νέα μοντέλα είναι χειρότερα από τα παλιά. Συνήθως τα νέα μοντέλα δεν είναι συμβατά με τα παλιότερα της ίδιας εταιρείας. Είναι σχεδόν σίγουρο πως αν επενδύσουμε σε ένα τέτοιο σύστημα, αν χαλάσει και δεν κυκλοφορεί πια το συγκεκριμένο μοντέλο, θα πρέπει να αγοράσουμε ένα νέο σύστημα από την αρχή. Καλό είναι να διαβάσουμε μερικά reviews πριν προχωρήσουμε σε αγορά. Εγώ έχω στραφεί πάλι στην εταιρεία Yongnuo -ωχ, αρχίζει να μοιάζει με διαφήμιση το άρθρο- και έχω το σετ πομπού και δεκτών RF-602. Είμαι πολύ ευχαριστημένος μέχρι τώρα, τη μόνη φορά που ένας δέκτης δεν λειτούργησε ήταν γιατί είχα ξεχάσει να του βάλω μπαταρία. Κυριολεκτικά δεν είχα ούτε μια χαμένη λήψη, αν είχα δώσει πολλαπλάσια χρήματα για να αγοράσω κάποιο «επαγγελματικό» σετ θα είχα πιαστεί κορόιδο.

Τώρα που έχουμε το φλας, τον πομπό και τον δέκτη είμαστε έτοιμοι να τα βάλουμε σε λειτουργία. Στο επόμενο άρθρο θα περιγράψω μια πρακτική εφαρμογή της χειροκίνητης ρύθμισης φλας που έχω ήδη περιγράψει θεωρητικά σε προηγούμενο άρθρο. Στο μεθεπόμενο άρθρο θα γράψω για τους μετατροπείς φωτός (ομπρέλες κλπ) που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να δημιουργήσουμε μαλακό φωτισμό ώστε να βγάλουμε φανταστικά πορτραίτα.

Συγγραφή: Αndreas Langousis

Πλεονεκτήματα των εξωτερικών φλας Νο3: Υποφωτισμός του φόντου κατα 1-2 στοπ

Στο προηγούμενο άρθρο Πλεονεκτήματα των εξωτερικών φλας Νο2: Φλασομέτρηση, TTL και manual ρύθμιση έχει κάποιες προαπαιτούμενες γνώσεις αν δεν είστε εξοικειωμένοι με τη manual χρήση φλας.

Manual φλας και manual ρυθμίσεις μηχανής είναι η ιδανική περίπτωση για να υπολογίσεις ανεξάρτητα το φωτισμό του φόντου από το θέμα. Αυτή η κίνηση δεν θα είχε νόημα αν δεν είχε κάτι να προσφέρει. Επιτέλους μπορούμε να φωτογραφίζουμε ένα καλοφωτισμένο θέμα σε ένα υποφωτισμένο φόντο ώστε το θέμα να «ξεπετάγεται» από το φόντο!

Διαδικασία

  • Ξεκινάς με τον υπολογισμό του φόντου. Γυρνάς τη μηχανή σε προτεραιότητα διαφράγματος, ρυθμίζεις το διάφραγμα και την ευαισθησία ISO της επιλογής σου και σκοπεύεις στο επιθυμητό κάδρο για να δεις ποιά ταχύτητα θα σου δώσει η μηχανή. Σημειώνεις την ταχύτητα και γυρνάς τη μηχανή σε manual mode όπου περνάς όλες τις ρυθμίσεις από το mode της προτεραιότητας διαφράγματος, ίδιο διάφραγμα, ίδιο ISO, ίδια ταχύτητα με αυτή που σου έγραψε.
  • Συνέχεια με τον υποφωτισμό του φόντου. Όσο αυξάνεις την ταχύτητα, τόσο υποφωτίζεται το φόντο. Κάθε φορά που βάζεις διπλάσια ταχύτητα έχει υποφωτιστεί το φόντο κατά 1 στοπ. Αν πχ θέλω να το υποφωτίσω 2 στοπ και η αρχική μου ταχύτητα ήταν 1/125, θα τη βάλω στο 1/500. Όσοι χρησιμοποιούν αυτή τη μέθοδο συνήθως παίζουν ανάμεσα στα 1-2 στοπ υποφωτισμό φόντου, εγώ συνήθως χρησιμοποιώ 2/3 – 1 στοπ. Ισχυρός υποφωτισμός δημιουργεί φανταστικά εφέ, σε φωτογραφίες τοπίου νομίζεις ότι είσαι σε άλλο μέρος, όμως η φωτογραφία μοιάζει κάπως αφύσικη. Ο ελαφρύς υποφωτισμός είναι πολύ διακριτικός, το θέμα «ξεπετάγεται» με φυσικό τρόπο χωρίς να παρατηρείς το «πείραγμα».
  • Τυπικό πινακάκι υπολογισμού αποστάσεων για χειροκίνητη χρήση φλας

    Ήρθε η ώρα για το χειροκίνητο υπολογισμό της φλασομέτρησης. Αυτή μπορεί να γίνει με ειδικά πινακάκια που υπάρχουν σε αφθονία στο διαδίκτυο, ή μέσω της απόστασης του θέματος αν αυτό υποστηρίζεται από το φλας σου. Τα καλά εξωτερικά φλας όταν τα βάλεις σε χειροκίνητη λειτουργία παίρνουν τις τρέχουσες ρυθμίσεις της μηχανής, συνυπολογίζουν την τρέχουσα ρύθμιση ισχύος και σου αναγράφουν στην οθόνη τους την απόσταση στην οποία θα γίνει σωστή εκφώτηση. Δηλαδή αν αναγραφεί στην οθόνη «3m» γνωρίζεις πως ότι βρίσκεται πιο κοντά από τρία μέτρα θα είναι υπερφωτισμένο ενώ ότι βρίσκεται πιο μακρυά από τρία μέτρα θα είναι υποφωτισμένο (εκτός αν δεν έχεις ρίξει το φωτισμό του φόντου). Ότι βρίσκεται ακριβώς στα τρία μέτρα απόσταση από το φλας θα είναι τέλεια φωτισμένο. Αλλάζοντας την ισχύ του φλας μπορείς να πετύχεις ακριβώς την απόσταση που βρίσκεται το θέμα σου (υποθέτοντας ότι αυτή υποστηρίζεται από την ισχύ του φλας).

  • Τελική φάση η λήψη της φωτογραφίας. Η οθόνη σου δίνει μια πρώτη εντύπωση του αποτελέσματος, αν δεν είναι ικανοποιητικό αλλάζεις το φωτισμό του θέματος ή του φόντου και ξαναδοκιμάζεις. Αν το ιστόγραμμα δεν είναι γεμάτο μέχρι σχεδόν τέρμα δεξιά, σημαίνει πως το θέμα δεν έχει εκφωτιστεί καλά. Για το φόντο δε μπορούμε να καταλάβουμε από το ιστόγραμμα μιας και είναι υποφωτισμένο, πρέπει να στηριχτούμε στη φωτογραφία που βλέπουμε στην οθόνη για να βεβαιωθούμε αν έχει την επιθυμητή φωτεινότητα.

Αυτή η μέθοδος έχει εξαιρετική χρησιμότητα τις μέρες με δυνατό μεσημεριανό φως που δεν μας επιτρέπει να φωτογραφίσουμε λόγω του μεγάλου κοντράστ. Αν γίνει φωτογράφιση με φλας με παράλληλο υποφωτισμό του φόντου, μπορούμε να φωτογραφίσουμε την απαγορευτική ώρα και το αποτέλεσμα βγαίνει καταπληκτικό. Μόνο μια δοκιμή μπορεί να σας πείσει, σε κάθε περίπτωση τα χρώματα του φόντου θα είναι περισσότερο κορεσμένα.

Μετά από αυτό είστε έτοιμοι για το επόμενο βήμα: Off-Camera Flash. Αυτό το βήμα είναι το πιο σημαντικό στην προσπάθεια χειρισμού του φωτός. Δίνω συγκεκριμένες πληροφορίες για το πως μπορεί να γίνει κρατώντας το κόστος όσο πιο χαμηλά γίνεται, χρησιμοποιώντας φθηνά κινέζικα speedflashes και wireless triggers. Θέλουμε όλοι επαγγελματική ποιότητα φωτισμού στις φωτογραφίες μας αλλά δεν έχουμε όλοι τη δυνατότητα αγοράς πανάκριβου εξοπλισμού.

Συγγραφή: Αndreas Langousis

Stop down metering

Ένας εξαιρετικός φακός που κουμπώνω μέσω αντάπτορα. Τον χρησιμοποιώ με χειροκίνητη εστίαση (με επιβεβαίωση) και stop down metering.

Έχοντας αγοράσει έναν παλιό φακό για κουμπώσεις μέσω αντάπτορα στη νέα σου Canon μηχανή, υπάρχει μια τεχνική που πρέπει να μάθεις πριν βγεις έξω για να φωτογραφήσεις: Το stop down metering

Οι φακοί αυτοί δουλεύουν μόνο σε προτεραιότητα διαφράγματος (Av) και πλήρως χειροκίνητα (Μ). Στο Av η μηχανή φαίνεται να μετράει το φως και να υπολογίζει την ταχύτητα αυτόματα, όμως η μέτρηση αυτή δεν είναι ακριβής. Συγκεκριμένα όταν ο φακός έχει εντελώς ανοιχτό διάφραγμα η μέτρηση είναι σωστή, ενώ όταν περιστρέψεις το δαχτυλίδι του διαφράγματος στο φακό και το κλείσεις μερικά στοπ, η μέτρηση παύει να είναι ακριβής. Όσο μικρότερο διάφραγμα επιλέγεις, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η απόκλιση στην επιλογή της ταχύτητας.

Μια λύση είναι: Αφήνουμε τη μηχανή να επιλέξει ότι ταχύτητα θέλει, παίρνουμε μια λήψη και συμβουλευόμενοι το ιστόγραμμα επαναλαμβάνουμε ανεβάζοντας ή κατεβάζοντας ταχύτητα χειροκίνητα. Αυτή η λύση μπορεί να χρειαστεί 2-3 λήψεις μέχρι να βρούμε τη σωστή ταχύτητα, στο μεταξύ μπορεί να έχουμε χάσει το θέμα της φωτογράφισης.

Η επόμενη λύση και πιο ακριβής είναι το stop down metering. Σε αυτή τη μέθοδο ρυθμίζουμε τη μηχανή σε προτεραιότητα διαφράγματος, ανοίγουμε εντελώς το διάφραγμα στο φακό, σημαδεύουμε το θέμα και βλέπουμε στην οθόνη μας την ταχύτητα που έχει επιλέξει η μηχανή αυτόματα. Κρατάμε την ταχύτητα αυτή.

Κλείνουμε το διάφραγμα όσο επιθυμούμε και σημειώνουμε πόσα στοπ έχουμε διανύσει στο δαχτυλίδι του διαφράγματος. Συνήθως ένα κλικ αντιστοιχεί σε ένα στοπ, αλλά μπορούμε να διαβάσουμε τις ενδείξεις για να είμαστε σίγουροι. Η σειρά είναι η εξής: 1.4  2.0  2.8  4.0  5.6  8.0  11.0  16.0  22.0 Ξεκινάμε από τον αριθμό που αντιστοιχεί στο μεγαλύτερο διάφραγμα του φακού μας και πηγαίνουμε προς τα δεξιά μέχρι το επιθυμητό διάφραγμα. Μετράμε πόσες σκάλες έχουν περάσει και τις σημειώνουμε.

Μέχρι τώρα γνωρίζουμε 2 πράγματα: Την ταχύτητα στο ανοιχτό διάφραγμα και πόσα στοπ μεσολαβούν μέχρι το κλειστό διάφραγμα που έχουμε επιλέξει. Το μόνο που χρειάζεται να κάνουμε είναι να υπολογίσουμε τις νέες ρυθμίσεις που χρειάζονται για να βγει η φωτογραφία σωστά φωτισμένη. Υπάρχουν δύο παράμετροι που μπορούμε να αλλάξουμε για να πάρουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα, μπορούμε να αλλάξουμε μόνο τη μία από αυτές ή και τις δύο ταυτόχρονα αναλόγως την περίπτωση. Εννοείται ότι προηγουμένως έχουμε γυρίσει τη μηχανή μας σε manual (M) για να μπορούμε να αλλάζουμε τις παραμέτρους ανεξάρτητα ελέγχοντας ότι η ευαισθησία ISO είναι ίδια με την ευαισθησία που είχε η μηχανή στο Av όταν πήραμε τη μέτρηση.

  • Ταχύτητα. Αν η ταχύτητα που έχει επιλέξει η φωτογραφική μας είναι πολύ μεγάλη, τότε μπορούμε να την μειώσουμε όσα στοπ έχουμε κλείσει το διάφραγμα. Αν πχ έχουμε κλείσει το διάφραγμα 3 στοπ και η ταχύτητα είναι 1/1000, τότε υπολογίζουμε τη νέα ταχύτητα 1/125 και είμαστε έτοιμοι. Ο υπολογισμός είναι απλός, για κάθε στοπ μικρότερης φωτεινότητας αυξάνουμε την ταχύτητα στο διπλό, ενώ για κάθε στοπ μεγαλύτερης φωτεινότητας μειώνουμε την ταχύτητα στο μισό. Στο παράδειγμα μας αφού κλείνει το διάφραγμα πρέπει η ταχύτητα να μειωθεί για να διατηρηθεί η φωτεινότητα στα ίδια επίπεδα. Άρα 1/1000 -> 1/500 (1 στοπ) 1/500 -> 1/250 (άλλο ένα στοπ) 1/250 -> 1/125 (το 3ο στοπ) και είμαστε έτοιμοι.
  • Ευαισθησία αισθητήρα ISO. Αν δε μπορούμε ή δεν θέλουμε να αλλάξουμε την ταχύτητα, μπορούμε να αλλάξουμε το ISO. Κάθε φορά που διπλασιάζουμε το ISO αυξάνουμε τη φωτεινότητα κατά 1 στοπ, ενώ κάθε φορά που το μειώνουμε στο μισό μειώνουμε τη φωτεινότητα κατά 1 στοπ. Στο παράδειγμα μας αν δεν πειράζαμε την ταχύτητα και λαμβάνοντας υπ´όψιν ότι το αρχικό ISO που πήραμε τη μέτρηση ήταν 200 θα είχαμε: ISO 200 -> ISO 400 (1 στοπ) ISO 400 -> ISO 800 (2ο στοπ) ISO 800 -> ISO 1600 (το 30 στοπ). Αντιλαμβανόμαστε ότι αν φτάσουμε σε τόσο υψηλή ευαισθησία ο αισθητήρας μας θα έχει πολύ θόρυβο.
  • Συνδυασμός ευαισθησίας και ταχύτητας. Αλλάζουμε και τις δύο παραμέτρους ώστε να βρούμε τη χρυσή τομή ανάμεσα στην ταχύτητα και το ISO. Χωρίς δηλαδή να έχουμε πολύ χαμηλές ταχύτητες και φόβο να βγει κουνημένη η φωτογραφία, ούτε υψηλό ISO και θόρυβο στη φωτογραφία.

Αν νομίζετε πως μέχρι να τα υπολογίσετε όλα αυτά θα κάνετε 100 χρόνια, είστε γελασμένοι. Με λίγη εμπειρία μπορείτε να κάνετε τους υπολογισμούς σε κλάσματα του δευτερολέπτου. Υπάρχει και ένα μικρό κολπάκι:

  • Όλες οι μηχανές αλλάζουν την ταχύτητα σε βήματα 1/3 στοπ. Αν δηλαδή γυρίσεις τη ροδέλα για να αλλάξεις την ταχύτητα ξέρεις ότι κάθε 3 κλικ έχεις περάσει 1 ολόκληρο στοπ. Πχ. για 3 στοπ αρκεί να μετρήσεις 9 κλικ.
  • Το ISO κάποιες μηχανές το αλλάζουν σε ολόκληρα στοπ, ενώ άλλες (οι πιο καλές) σε 1/3 στοπ. Αν έχεις entry level dslr αρκεί να πας στην επόμενη τιμή του ISO για να αλλάξεις ένα στοπ. Αν έχεις πιο «καλή» αρκεί να αλλάξεις 3 τιμές και θα έχεις αλλάξει ένα στοπ. Πχ. στο παράδειγμα μας αρκεί να μετρήσεις 9 κλικ στη ροδέλα.

Τελικά είναι πάρα πολύ απλό να μετρήσεις 3 κλικ στο δαχτυλίδι του διαφράγματος και 9 κλικ στη ροδέλα της ταχύτητας, γίνεται αστραπιαία, χωρίς δεύτερη σκέψη. Αυτή είναι η μέθοδος stop down metering και τη χρησιμοποιούμε σε όλους τους φακούς που έχουν εξωτερικό δαχτυλίδι διαφράγματος, δηλαδή δε μπορείς να ορίσεις διάφραγμα απευθείας από τα χειριστήρια της μηχανής σου.

Συγγραφή: Αndreas Langousis

Αγγίζοντας τα όρια του αισθητήρα DSLR No2-UniWB

Πρόλογος

Σαν συνέχεια του προηγούμενου άρθρου, προσπαθούμε να εντοπίσουμε τις αδυναμίες της μεθόδου ETTR και να τη βελτιώσουμε. Στο παρόν άρθρο θα περιγράψω τη μέθοδο UniWB η οποία έχει αξία για όλες τις φωτογραφικές που μπορούν να δείξουν ιστόγραμμα ξεχωριστά για το κάθε κανάλι (μπλε, κόκκινο, πράσινο). Οι φωτογραφικές που δείχνουν μόνο ένα ενιαίο κανάλι σαν μέσο όρο των τριών χρωμάτων σίγουρα μπορούν να κερδίσουν κάτι από το UniWB, μπορούν όμως να κάψουν τμήματα της φωτογραφίας χωρίς να το καταλάβουν.

Τι είναι το UniWB

Ένα μεγάλο πρόβλημα είναι πως το ιστόγραμμα που βλέπουμε στις φωτογραφίες μας δεν προέρχεται απευθείας από το Raw αρχείο αλλά από το Jpeg που έχει δημιουργήσει η φωτογραφική μας. Το ιστόγραμμα αυτό επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, κυρίως από την επεξεργασία που έχει υποστεί το Jpeg αρχείο μέσα στη φωτογραφική:

  • Αντίθεση
  • Οξύτητα
  • Κορεσμός χρώματος
  • Ισορροπία λευκού
  • Άλλα φίλτρα επεξεργασίας

Η προφανής λύση είναι να ρυθμίσουμε τη μηχανή μας να κρατάει ουδέτερη αντίθεση και κορεσμό χρώματος και να μην κάνει καθόλου όξυνση, ούτε άλλη επεξεργασία στη φωτογραφία μας. Με την ισορροπία λευκού όμως δε μπορούμε να κάνουμε τίποτε. Σε κάθε αρχείο Jpeg που θα παραχθεί από τη μηχανή μας θα έχει περαστεί μια ισορροπία λευκού ασχέτως αν είναι προκαθορισμένη ή custom ή αυτόματη.

Το πρόβλημα της ισορροπίας λευκού είναι πως εφαρμόζει κάποιους πολλαπλασιαστές στα χρωματικά κανάλια που παραμορφώνουν το ιστόγραμμα του κάθε καναλιού λίγο ή περισσότερο και κατ’επέκταση το συνολικό ιστόγραμμα. Δηλαδή με απλά λόγια μόλις περαστεί η ισορροπία λευκού το ιστόγραμμα θα παραμορφωθεί και δεν υπάρχει δυνατότητα να μην την περάσουμε στο αρχείο μας. Καταλαβαίνουμε λοιπόν πως το ιστόγραμμα που βλέπουμε στη μηχανή μας δεν αντιπροσωπεύει ποτέ τα πραγματικά δεδομένα της φωτογραφίας μας αφού είναι πάντα παραμορφωμένο. Επειδή είναι παραμορφωμένο προς τα δεξιά, αυτό σημαίνει πως το ιστόγραμμα που βλέπουμε είναι πιο δεξιά από το πραγματικό, άρα ο αισθητήρας μας έχει δυνατότητα για ακόμη περισσότερο ETTR απ’όσο νομίζαμε.

φωτογραφία με χρήση uniwb

Jpeg με UniWB όπως βγήκε από τη μηχανή μου. Διακρίνεται η χαρακτηριστική "πρασινίλα"

Εδώ έρχεται μια άλλη μέθοδος να συμπληρώσει τη μέθοδο ETTR. Δημιουργήθηκε το UniWB το οποίο ουσιαστικά είναι ένα Raw αρχείο που το χρησιμοποιείς για να πάρει από αυτό Custom WB η μηχανή σου και να το εφαρμόζει μόνιμα σε όλες τις φωτογραφίες σου. Αυτό το αρχείο είναι φτιαγμένο με τέτοιο τρόπο ώστε να πολλαπλασιάζεται κάθε κανάλι χρώματος με 1 ώστε το ιστόγραμμα που θα παράγεται να αντιπροσωπεύει τα πραγματικά δεδομένα του Raw αρχείου. Είναι πολύ δύσκολο βέβαια να φτιάξεις UniWB που να πολλαπλασιάζει ακριβώς με 1 κάθε κανάλι, αλλά και η πιο κοντινή προσέγγιση του μας κάνει.

Υπάρχει μια μέθοδος που μπορείς να ακολουθήσεις για να φτιάξεις ένα τέτοιο αρχείο για τη δική σου μηχανή, αν η μηχανή σου ανήκει στις δημοφιλείς σίγουρα θα βρείς ένα έτοιμο δημιουργημένο από κάποιον άλλο. Υπάρχει πάντα η δυνατότητα βελτίωσης, όσο πιο κοντά στο 1 πηγαίνει ο πολλαπλασιαστής, τόσο πιο ακριβές το UniWB.

Υπάρχουν αρκετές αναφορές στο διαδίκτυο για τη μέθοδο, την καλύτερη την έχει γράψει ο Guillermo Luijk ο οποίος εξηγεί με απλά λόγια κάποια θεωρητικά κομμάτια και έχει έναν οδηγό πως να φτιάξεις το UniWB αρχείο.

Το περίεργο με τη μέθοδο αυτή είναι πως μόλις ενεργοποιήσεις το Custom WB πλέον όλες οι φωτογραφίες σου έχουν μια πράσινη απόχρωση. Μπορείς να κρίνεις δηλαδή το κάδρο αλλά όχι τα χρώματα. Με ρώτησε ένας φίλος μου τις προάλλες γιατί η οθόνη είναι πράσινη και δεν ήξερα πως να του το περιγράψω και τι να απαντήσω. Τελικά του είπα ότι μόλις μεταφέρω τις φωτογραφίες στον υπολογιστή θα είναι εντάξει τα χρώματα.

Μειονεκτήματα της μεθόδου:

  • Αν το ιστόγραμμα σου δείξει ότι η φωτογραφία είναι καμμένη, τότε είναι σίγουρα καμμένη, δεν υπάρχει σωτηρία μέσω της επεξεργασίας του Raw αρχείου.
  • Το συνολικό ιστόγραμμα πλέον δεν είναι αξιόπιστο. Επειδή βγάζει μέσο όρο από τα 3 επιμέρους κανάλια, αν ένα από αυτά έχει καεί ενώ τα άλλα δύο όχι, τότε το συνολικό ιστόγραμμα φαίνεται να μην έχει καεί. Επειδή πλέον κινούμαστε στο όριο του αισθητήρα πρέπει να έχουμε φωτογραφική μηχανή που να αποδίδει 3 ιστογράμματα για να παρακολουθούμε ξεχωριστά το κάθε κανάλι αν έχει καεί.

Ειδικά σε φωτογράφιση με πολύ ψηλά ISO τα αποτελέσματα στη διαχείριση του θορύβου είναι απλά εντυπωσιακά. Πριν ανακαλύψω το UniWB σπάνια τολμούσα να βάλω ISO 1600 στη 40d μου γιατί ο θόρυβος ήταν πολύς και δεν διορθωνόταν με τίποτε. Τώρα είναι αισθητά λιγότερος και με ένα απλό φίλτρο αποθορυβοποίησης όπως το Wavelet denoise του Gimp παίρνω ένα καθόλα αποδεκτό αποτέλεσμα με ζωντανά χρώματα. Μια δοκιμή μπορεί να σας πείσει.

Συγγραφή: Αndreas Langousis

Αγγίζοντας τα όρια του αισθητήρα DSLR No1-ETTR

Έχουν γραφτεί πολλά για τα οφέλη του Expose to the right (ETTR). Είναι η μέθοδος σύμφωνα με την οποία σε κάθε λήψη που πραγματοποιούμε πρέπει το ιστόγραμμα να φτάνει μέχρι τη δεξιά άκρη του αλλά να μην την ακουμπάει. Με αυτή τη μέθοδο βεβαιωνόμαστε ότι εκμεταλευόμαστε πλήρως όλη τη δυναμική περιοχή του αισθητήρα η οποία στο τελευταίο τέταρτο -τέρμα δεξιά- αντιπροσωπεύει περισσότερη πληροφορία από τα άλλα 3 τέταρτα μαζί. Μια τέτοια φωτογραφία που εκμεταλλεύεται επαρκώς το τελευταίο τέταρτο του ιστογράμματος θα έχει:

  • καλύτερη διαχείριση θορύβου (πρακτικά λιγότερο θόρυβο)
  • περισσότερες στάθμες φωτεινότητας άρα καλύτερη δυνατότητα αποτύπωσης εικόνων με υψηλό κοντράστ
  • δυνατότητα αποτύπωσης περισσότερων χρωμάτων (τα χρώματα «γράφουν» καλύτερα)

Όσο η φωτογραφία μας περιλαμβάνει πολύ φωτεινούς τόνους το ETTR έρχεται φυσικά μόλις πετύχουμε μια καλή έκθεση. Όλες οι υπόλοιπες φωτογραφίες φυσιολογικά αγγίζουν λίγο ή καθόλου το τελευταίο τέταρτο του ιστογράμματος. Εδώ έρχεται η μέθοδος και λέει: Εκθέτεις περισσότερο από το κανονικό (υπερεκθέτεις) ώστε η φωτογραφία να βγεί υπερφωτισμένη και το ιστόγραμμα να μετατοπιστεί προς τα δεξιά. Αν δεν φτάσει στο τέρμα, υπερεκθέτεις κι άλλο. Αν ξεπεράσει το τέρμα, υποεκθέτεις λίγο για να μη βγούν καμμένα τα φωτεινά τμήματα της φωτογραφίας.

Ιστόγραμμα φωτογραφίας με κανονική έκθεση

Έτσι, μέσα σε μια-δυο λήψεις έχεις γεμίσει το ιστόγραμμα μέχρι το τέλος του. Εννοείται ότι τραβάς σε Raw αλλιώς δεν έχει νόημα η μέθοδος. Όταν πας στον υπολογιστή να ανοίξεις το Raw πρέπει να κάνεις υποέκθεση της φωτογραφίας ακριβώς όση ήταν η υπερέκθεση που είχες κάνει προηγουμένως. Αμέσως μετά η φωτογραφία θα είναι τέλεια φωτισμένη, με λιγότερο θόρυβο και πιο ζωντανά χρώματα.

Για να υπερεκθέσεις πολλές φορές χρειάζεται να ανεβάσεις το ISO αν δε μπορείς να χαμηλώσεις άλλο την ταχύτητα ή να ανοίξεις το διάφραγμα. Υπό κανονικές συνθήκες αυτό θα ήταν πρόβλημα γιατί θα υπήρχε περισσότερος θόρυβος.

Ιστόγραμμα φωτογραφίας με τη μέθοδο Expose to the right

Με την ETTR ο θόρυβος είναι αρκετά μειωμένος και εύκολα διαχειρίσιμος οπότε μπορούμε να δοκιμάσουμε με ISO στο τέρμα και αποδεκτά αποτελέσματα. Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις που η ETTR προσφέρει ελάχιστα στο τελικό αποτέλεσμα, πρέπει μέσα από την εμπειρία να μάθουμε να τη χειριζόμαστε.

Η μέθοδος αυτή είναι εφαρμόσιμη σε όλες τις φωτογραφικές που αποθηκεύουν τη φωτογραφία σε Raw αρχείο και έχουν ένδειξη ιστογράμματος στην οθόνη, δηλαδή στο σύνολο των DSLR και σε κάποιες καλές compact.

Συγγραφή: Αndreas Langousis

Ball head ή Pan-Tilt head στο τρίποδο;

Τα καλά τρίποδα συνήθως είναι ανεξάρτητα από την κεφαλή. Δηλαδή αγοράζεις χωριστά τρίποδο από κεφαλή, ανάλογα με τις ανάγκες σου. Μπορείς όμως να βρείς και πακέτο κεφαλή με τρίποδο σε καλύτερη τιμή. Υπάρχουν δύο είδη κεφαλών για τρίποδο, η κάθε μία έχει τα δικά της πλεονεκτήματα.

Ball head: Κατάλληλη μόνο για φωτογραφία. Είναι εξαιρετικά βολική γιατί μπορείς με μία μόνο κίνηση να στρέψεις  τη μηχανή στο θέμα και με ένα μόνο κλείδωμα η κεφαλή μένει εντελώς ακίνητη. Ακόμη και αν θέλεις να φωτογραφίσεις κάθετο κάδρο δεν αλλάζει κάτι, πάλι μία είναι η κίνηση που πρέπει να κάνεις για να σημαδέψεις. Οι πολύ καλές (και ακριβές) κεφαλές δεν χρειάζονται καν κλείδωμα, απλά τις αφήνεις εκεί που θέλεις και στέκονται σταθερά. Αυτές είναι εξαιρετικά χρήσιμες σε φωτογράφους άγριας φύσης που «κυνηγούν» τα ζώα με μεγάλους τηλεφακούς και δεν έχουν την πολυτέλεια να βιδώνουν και να ξεβιδώνουν διακοπτάκια. Απλά αφήνουν τον τηλεφακό εκεί που θέλουν, πιάνουν το τηλεχειριστήριο και «πυροβολούν».

Pan-Tilt head: Η λεγόμενη και Panorama head. Είναι κατάλληλη για φωτογραφία αλλά και για λήψη video. Οι άξονες της κεφαλής μπορούν να κινούνται ανεξάρτητα. Δηλαδή μπορούν οι δύο να είναι κλειδωμένοι και να κινείται ελεύθερα στον τρίτο άξονα (πχ οριζόντια κίνηση). Στη φωτογραφία στην ουσία δεν κερδίζεις κάτι με αυτό, αλλά στο video μπορείς να κινείς την κάμερα με ακρίβεια ακριβώς στον άξονα ελευθερίας που θέλεις. Στη φωτογραφία θα έλεγα ότι χάνεις επειδή χρειάζεσαι να κάνεις περισσότερα κλειδώματα κάθε φορά για να σταθεροποιηθεί. Τα φθηνά τρίποδα έχουν σχεδόν πάντα τέτοιου τύπου κεφαλή.

Συγγραφή: Αndreas Langousis

Κλείδωμα καθρέπτη

Εντάξει, το πήραμε το τρίποδο. Είμαστε σίγουροι ότι τώρα η φωτογραφία θα έχει την τέλεια οξύτητα; Υπάρχει ένα σημείο που πρέπει να προσέξουμε: Ο καθρέπτης μας

Ο καθρέπτης της φωτογραφικής μας SLR όταν ανεβοκατεβαίνει προκαλεί μια ελάχιστη δόνηση που μπορεί να επηρεάσει τη φωτογραφία μας. Ανάλογα την ταχύτητα της λήψης, μπορεί να επηρεάσει από λίγο ως καθόλου. Δεν είναι απολύτως σαφές ποιές ακριβώς ταχύτητες είναι αυτές που επηρεάζονται περισσότερο, από κάποιο σημείο και μετά οι διαφορές δεν φαίνονται εύκολα. Σε ταχύτητες μικρότερες του 1/30 sec το κλείστρο κλείνει πριν προλάβει να δονηθεί πλήρως ο καθρέπτης. Σε ταχύτητες  μεγαλύτερες των 2 sec η διάρκεια της δόνησης είναι αμελητέα μπροστά στη διάρκεια που είναι ανοιχτό το κλείστρο. Στις ενδιάμεσες ταχύτητες από 1/30 sec έως 2 sec καλό είναι να έχουμε επιλέξει τη ρύθμιση κλειδώματος καθρέπτη (mirror lock-up) στη μηχανή μας.

Όταν ενεργοποιήσουμε τη ρύθμιση κλειδώματος καθρέπτη πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί γιατί ο αισθητήρας είναι εκτεθειμένος. Δεν πρέπει να δει άμεσα τον ήλιο γιατί μπορεί να πάθει ζημιά.

Συγγραφή: Αndreas Langousis